Кыргызстанда айдоочулук күбөлүктөрдү акысыз алмаштыруу боюнча бир нече айга созулган масштабдуу улуттук өнөктүк 1-апрелде расмий түрдө аяктады. Президент Садыр Жапаровдун демилгеси менен ишке ашырылган бул иш-чара өлкөнүн жол коопсуздугу жана мамлекеттик документтердин сапаты жаатында жаңы баракты ачты. Бул кадам жөн гана документ алмаштыруу эмес, ондогон жылдар бою чечилбей келген санариптик жана коопсуздук маселелерин тартипке келтирүүнү көздөдү. Ал эми улуттук өнөктүк өз максатына жеттиби жана анын алкагында кандай орчундуу жыйынтыктар болду? "Кабар" агенттиги бул ирет дал ушул суроолорго жооп издейт.
Өнөктүктүн негизги максаты: Коопсуздук жана тартип
Бул өнөктүк жөн гана документ алмаштыруу эмес, мамлекеттик масштабдагы стратегиялык максаттарды көздөдү. Биринчи кезекте, өлкө башчысы белгилегендей, мурдагы документтердин сапаты төмөн жана коргоо деңгээли начар болгондуктан, аларды жасалмалоо коркунучу жогору болчу. Жаңы үлгүдөгү күбөлүктөр "Учкун" ишканасында эң жогорку коргоо элементтери менен чыгарылып, аларды жасалмалоо мүмкүн эмес. Бул кадам мыйзамсыз колдонууларды токтотууга жана өлкөнүн эл аралык аброюн коргоого багытталган.
Санариптештирүү: 1970-жылдардан берки архивдер жаңыланды
Өнөктүктүн эң маанилүү жетишкендиктеринин бири айдоочулук курамды инвентаризациялоо болду. Транспорт каражаттарын жана айдоочулук курамды каттоо боюнча мамлекеттик борбордун маалыматына ылайык, архивдерде сакталып, бирок санариптик базага кирбей калган 1970-80-90-жылдардагы мөөнөтсүз күбөлүктөр иретке келтирилди. Бул документтер "Түндүк" тиркемесине киргизилип, жарандардын маалыматтары толук санариптештирилди.
Медициналык маалымкатсыз алмаштыруу жеңилдиктери
Жарандарга ыңгайлуу шарт түзүү максатында, өнөктүк учурунда 083 формасындагы медициналык маалымкат талап кылынган жок. Президенттин жарлыгына ылайык, бул жеңилдик 2026-жылдын 31-декабрына чейин сакталат. Демек, мөөнөтсүз эски күбөлүгү бар жарандар 1-апрелден кийин да медициналык кароодон өтпөстөн документтерин алмаштыра алышат, бирок эми бул процесс акысыз өнөктүктүн алкагынан тышкары жүргүзүлөт.
Автомектептердеги жаңы доор
Өнөктүк менен катар эле айдоочуларды даярдоо тутуму да түп тамырынан бери өзгөрдү. Мамлекеттик автомектептерде окутуунун жаңы программалары ишке кирип, 11-класстын окуучуларын акысыз окутуу демилгеси кабыл алынды. Жаңы тартип боюнча, жол эрежесин одоно бузган жаңы айдоочулардын убактылуу күбөлүктөрү жокко чыгарылып, алар кайра окууга жөнөтүлөт. Бул чара жолдордогу маданиятты калыптандырууга жана кырсыктардын санын азайтууга багытталган.
Ошентип, Кыргызстанда айдоочулук күбөлүктөрдү акысыз алмаштыруу боюнча масштабдуу улуттук өнөктүк 1-апрелде расмий түрдө аяктады. Бул убакыт аралыгында миңдеген жарандар эски үлгүдөгү документтерин жогорку коргоо элементтери бар заманбап күбөлүктөргө алмаштырууга жетишти. Президенттин демилгеси менен ишке ашкан бул кампания жөн гана техникалык иш эмес, өлкөнүн жол коопсуздугун камсыздоодогу жана мамлекеттик кызматтарды санариптештирүүдөгү тарыхый бурулуш учур болуп калды.
Өнөктүк өз максатына жетти, архивдер иретке келтирилип, "көмүскөдө" калган эски документтер базага киргизилди жана эң башкысы жасалма күбөлүктөргө бөгөт коюлду. Акысыз алмаштыруу мөөнөтү аяктаганы менен, айдоочулук курамды тартипке келтирүү жана жол маданиятын жогорулатуу багытындагы реформалар жаңы дем менен улантылат. Мамлекет өз милдетин аткарып, жарандарга ыңгайлуу шарт түзүп берди. Эми негизги жоопкерчилик жол эрежесин так сактап, коопсуздукту биринчи орунга койгон айдоочулардын колунда.
