Египет адамзаттын маданий өнүгүү доорлорунун кесилишинде жайгашкан өлкө болуп саналат. Тарыхы бай, эң байыркы цивилизациялардын эстеликтери жана кооз кумдуу пляждары бар курорттук өлкө. Мындай көрүнүш, албетте, туристтерди өзүнө тартат.
Геосаясий жана эл аралык мамилелер жагынан алганда, Египет Африка менен Евразиянын кесилишинде орун алган. Бул өлкөнү дүйнөлүк соодада маанилүү кылган Суэц каналы эки континентти бөлүп, деңиз ташууларынын олуттуу бөлүгүн камсыздайт.
Талдоочулар белгилешкендей, Египет аркылуу Азия өлкөлөрү Түндүк Африкага түз жол ачып, дүйнөнүн башка аймактарында да жаңы рынокторду таба алышат. Демек, келечекте Евразиялык транспорттук каркас, тагыраак айтканда Ортоңку коридор (Кыргызстан-Кытай-Өзбекстан темир жолу анын бир бөлүгү) Кавказ жана Жакынкы Чыгыш аркылуу Египет аркылуу өтө турган соода жолдору менен байланыштырылышы мүмкүн.
Ошондуктан президент Садыр Жапаров Каирге расмий сапары менен барганда, өз кесиптеши Абдель Фаттах Ас-Сисини Бишкекке жооп иретинде келип, ШКУнун саммитине катышууга чакырганы кокус эмес.
Кечээ күнү Египетте Кыргызстан менен Египеттин президенттеринин жолугушуусу болуп өттү. Бул жөн гана кезектеги жолугушуу эмес. Ооба, бул биздин өлкөнүн лидери Африкага болгон биринчи сапары, бирок азыр Каирде өнүгүүнүн маанилүү жана келечектүү багыттары талкууланып, негизделди десек болот.
Өлкө лидерлери соода-экономикалык, инвестициялык жана илимий-техникалык тармактарда өз ара аракеттенүүнү кеңейтүүгө багытталган келишимдерге кол коюшту, ошондой эле өкмөттөр аралык комиссия түзүү чечими кабыл алынды. Садыр Жапаровдун сунушу боюнча анын биринчи жыйыны Бишкекте өтөт. Жеке жолугушуунун жыйынтыгында президенттер Кыргызстан менен Египеттин ортосунда өз ара пайдалуу өнөктөштүктү өнүктүрүүгө зор мүмкүнчүлүктөр бар экенин белгилешти.
Абдель Фаттах Ас-Сиси саясий диалогду чыңдоого жана бардык өз ара пайдалуу багыттар боюнча практикалык өз ара аракеттенүүнү тереңдетүүгө даяр экенин баса айтты. Жогорку деңгээлдеги саясий байланыштарды колдоо үчүн Кыргыз Республикасынын Египеттеги элчилигин ачуу чечими кабыл алынышы да абдан маанилүү.
Саясат таануучу Марс Сариев азыркы геосаясий реалдуулукта ишенимдүү өнөктөштөрдү табуу маанилүү экенин белгилеп, бул кызматташуу эл аралык байланыштарда жаңы моделдерди түзүүгө жана өнүктүрүүгө жардам берерин кошумчалады.
«Садыр Жапаровдун Египетке болгон сапары символикалык жана стратегиялык мааниге ээ. Бул Кыргызстандын президентинин Африка континентине болгон биринчи расмий сапары болуп, өлкөнүн тышкы саясатында жаңы горизонтторду ачат. Египет менен кызматташтыкты чыңдоо Кыргызстандын дипломатиялык жана экономикалык байланыштарын евразиялык мейкиндиктен тышкары кеңейтүүгө өбөлгө түзөт», – деди Марс Сариев.
Садыр Жапаров Абдель Фаттах Ас-Сисини 2026-жылы Бишкекте өтө турган ШКУнун саммитине чакырган кадамы да өзгөчө мааниге ээ. Бул Кыргызстандын уюмга кеңири геосаясий формат берүү жана Жакынкы Чыгыш менен Африка мамлекеттерин евразиялык кызматташтыкка тартуу аракетин билдирет.
Каирде элчиликтин ачылышы жана өкмөттөр аралык комиссиянын түзүлүшү өнөктөштүктү тереңдетүү үчүн институционалдык негизди түзөт. Жалпысынан алганда, бул сапар Кыргызстандын тышкы саясий байланыштарын диверсификациялоо жана Евразия, Жакынкы Чыгыш, Африка арасындагы байланыштыруучу ролун бекемдөө стратегиясынын бир бөлүгү катары бааланат.
Каирде өткөн кыргыз-египет бизнес-форуму эки өлкөдө ишке ашырылышы мүмкүн болгон көптөгөн багыттар бар экенин көрсөттү. Гиза пирамидалары жана кумдуу пляждары туристтерди тартат. Көңүл ачуу индустриясын өнүктүрүү боюнча тажрыйба алмашуу өз ара кызыкчылыкты жаратат. Кыргызстан өзүнүн уникалдуу жаратылыш кооздуктары жана тоолордогу кышкы эс алуусу менен Африка өлкөлөрүнүн жашоочуларын кызыктыра алат.
Инфраструктура жана энергетика багыттары боюнча кызматташуу перспективалуу. Египет бул тармактарда олуттуу ийгиликтерге жетишкен, ал эми Кыргызстанда ишке ашырылышы мүмкүн болгон масштабдуу долбоорлор африкалык инвесторлорду кызыктырышы мүмкүн.
Жалпысынан, кызматташууга өз ара пайдалуу багыттардын саны абдан кеңири. Ошондуктан кыргыз-египет өкмөттөр аралык комиссиясынын биринчи жыйыны жакынкы аралыкта Бишкекте өтүүгө даярдалууда.
